29/10/20

A BANDA DA LOBA - Adondar a lingua (Videoclip oficial)

 O tacto da fariña nas mans, o sal na punta da lingua e o arrecendo do fermento. Ver como o aire vai inzando a masa lentamente e o son do lume vai quecendo o forno. Contamos con todos os ingredientes, con toda a sabedoría precisa para coidar desta masa nai que nos foi entregada. Para alimentarnos, para vivir, para sentir: adondemos a lingua. 

Videoclip publicado o 31 de outubro de 2020 con motivo da celebración do día das Letras Galegas. Letra e música: A banda da Loba inspirándose no poema "Adondar a lingua" de Celia Parra Videoclip gravado e dirixido por Celia Parra Audio gravado e mesturado en Estudios Abrigueiro por Arturo Vaquero Colaboracións (para o cuarteto de corda): María G. Blanco, Alba Novoa e Margarida Mariño.

 


Titorial para Samaín

 


#DígochoEu Non digas *granizo

 


28/10/20

ANDRÉS DO BARRO - Corpiño Xeitoso (1970). 50 anos de pop galego


 “Corpiño Xeitoso” foi o disco sinxelo adianto do primeiro álbum de Andres do Barro, "Me Llamo Andrés Lapique do Barro" (1970), producido por Juan Pardo e que contén éxitos como "O Tren", "San Antón" ou "Teño Saudade". Tódalas cancións están compostas por Andrés. "Corpiño Xeitoso" foi o seu maior éxito, este tema cantado en galego acadou o nº 1 das listas españolas. Ata aquel momento ninguén conseguira colocar outro número nunha lingua que non fose o castelán.

Andrés do Barro faleceu en 1989. Tiña 42 anos de idade.

27/10/20

Vinte na Coru con Edu Fernández

 Falamos da Coru, ese concepto, co artista e youtuber Edu Fernández, que lle dá un bo repaso á cidade na que vive e tamén a algúns dos seus vídeos máis celebrados.

 


26/10/20

Que foi de Conxo?

 Conxo, Elviña ou Coia foron hai tempo lugares rurais cheos de historia. Un exemplo: en 1873, a primeira liña de tren de Galiza unía os daquela concellos de Conxo e Carril. Cen anos máis tarde, o boom do asfalto e da especulación fixo que estes lugares foran perdendo progresivamente a súa identidade. Estivemos en Conxo falando con veciñas, co movemento asociativo do barrio e coa concellería de urbanismo de Santiago, que ten novos plans para tecer o barrio despois das agresións na periferia da cidade.

 


Participa na leitura continuada do "Scórpio"!

 Nesta sexta-feira 30 de outubro de 2020 terá lugar a 'Leitura Continuada do romance Scórpio' (1987) que se realizará com motivo do Dia das Letras 2020 dedicadas a Ricardo Carvalho Calero. O evento, organizado desde a Associaçom Galega da Língua decorrerá a partir das 17 horas no Salón Nobre de Fonseca da Universidade de Santiago. ▶ Já podes fazer a tua inscriçom nesta ligaçom: https://carvalho2020.gal/leitura-continuada/

Filólogo

 Don Ricardo Carvalho Calero, malia que se licenciou en Dereito, sabías un home de letras.

Velaí a explicacón de estudara Filosofía e Letras por libre e que a súa traxectoria vital fose encarreirada á docencia, á investigación e á creación literaria, afastándose dun perfil profesional como xurista.

Ler artigo en Portal das Palabras

Carvalho Calero por Siro López. 




Os 20 do XX. Capítulo 5 - Vinte no fútbol

 Nos vinte do século pasado o fútbol masculino en Galicia acada a profesionalización e dá un gran salto de calidade. Nacen equipos como o Racing de Ferrol ou o Celta de Vigo, e tamén a rivalidade entre este e o Deportivo da Coruña. 

 


25/10/20

Os 20 do XX. Capitulo 4 - Vinte no cinema

 A década dos 20 foi a da consolidación do cinema como espectáculo de masas. Tamén en Galicia, onde se abriron máis de cen salas de exhibición en cidades e vilas. Nestes anos aparecen tamén empresas produtoras e cineastas pioneiros como Enrique Barreiro. 

'Os 20 do XX' é unha serie escrita e dirixida por Antón Varela.

24/10/20

Xabier P. Docampo - O legado: Que é ler e para que

 Reflexión sobre a lectura por Xabier P. Docampo no día das bibliotecas sobre a importancia desta experiencia.

 


As 50 Canles do YouTube Galego (17 novas entradas)

 Actualización a día 1 de outubro de 2020 da Lista das 50 Canles "persoais" en Galego no YouTube, con máis subscriptores e en activo... Actualizada por a "Lobeira Today".

 Para entrar nela as canles: 

 1. Deben ter polo menos 1 video publicado no último ano (data de realización do estudo, neste caso posterior ao 1º de outubro de 2019) 

 2. Deben apostar polo Galego como motor comunicativo, tanto en audio coma en subtítulos e descripcións. 

3. Deben superar á ultima canle da lista en número de subscriptores, é dicir o número de corte.

A USC investiga con células nai de peixe cebra contra o cancro de páncreas

 Investigadores do grupo ZebraBioRes do Campus de Lugo asinan un artigo en "Nature Communications" no que abordan as células implicadas nestes tumores

Información en GCiencia 

Pablo Cabezas, Laura Sánchez Piñón e Juan Rubiolo, investigadores do grupo ZebraBioRes. Foto: USC.

Lorca queda na Alameda de Compostela

 Información en Praza Pública

Imaxe do libro 'El gran viaje de estudios de García Lorca' © Alvarellos Editora

Unha década despois de aparcar o AVE, Portugal volve considerar "prioritario" un tren que una Porto e Vigo nunha hora

Información de David Reinero en Praza Pública


 Presentacion do Programa Nacional de Investimentos 2030 de Portugal cunha nova liña ferroviaria Braga-Valença © Goberno de Portugal

A compañía Cámara Negra está a representar 'Se isto é un home', de Primo Levi, e 'Clausura do amor', de Pascal Rambert

 “Auschwitz segue existindo. Non deixa de ser unha metáfora sinistra da nosa sociedade”

Entrevistas de Montse Dopico en Praza Pública

Carlos Álvarez-Ossorio en 'Se isto é un home' © Álvaro Rodríguez Galán

De Nós a nós

 "Pedrayo, Risco, Castelao, Cuevillas... Sen eles non sería posible imaxinar a Galicia de hoxe. Nun mesmo momento produciuse unha concentración excepcional de talento e coraxe", destácase no vídeo promocional da exposición, que quere ser "unha homenaxe á xeración que mudou para sempre a historia galega".

Máis información de Marcos Pérez Pena en: Unha ducia de paradas obrigadas na Exposición de Galicia de Nós a Nós

Unha ducia de bandas e artistas dos Premios Martín Códax da Música Galega 2020

 Os Premios Martín Códax da Música Galega completaron con éxito esta semana a súa sétima edición. Os galardóns do 2020, os máis accidentados por mor do coronavirus, volveron servir malia á pandemia para celebrar a diversidade da música galega e tamén para poñer o foco sobre o forte impacto na industria musical da COVID-19, que trouxo consigo creatividade, pero tamén fondos problemas. Velaquí unha ducia de bandas e artistas distinguidos nos premios (e na súa web, moitas máis) a través dalgúns dos seus traballos máis recentes.

Información en Praza Pública


 

As contas pendentes de Franco en Galicia un ano despois da súa exhumación: do pazo de Meirás ao xuízo de Bóveda

Información de David Reinero en Praza Pública

Franco, na inauguración en 1956 do encoro de San Estevo, no río Sil do que o Lor é afluente uns poucos quilómetros augas arriba Dominio Público NODO-Filmoteca Española-RTVE 

Vinte coas Brigantias

Coñecemos o roller derby, un deporte de contacto a patíns practicado sobre todo por mulleres, da man das súas pioneiras galegas: as Brigantias da Coruña. Elas organizaron o pasado mes de setembro na cidade os Playoffs internacionais deste deporte que lle debe o seu rexurdimento ao movemento Riot Grrrl e cada vez practican máis rapazas en todo o mundo.

 


23/10/20

Vinte almorzando con Su Garrido Pombo

 Nova entrega de VINTE almorzando con Deleite, na que nos desprazamos a Traspielas (Fornelos de Montes) para almorzar coa música e compositora Su Garrido Pombo. O seu estilo músical abrangue diversos xéneros con matices de bossa, folk, jazz ou latin, e tal como nos conta neste vídeo para ela é moi importante a súa raíz coa súa aldea como todos os lugares do mundo polos que pasou. Gañadora do premio Narf da Deputación da Coruña e do Premio da Música Martín Códax na categoría de canción de Autor, Su Garrido Pombo é unha das artistas galegas máis interesantes que ides coñecer este ano.

 


22/10/20

'Cromática', ou como reconstruír o mundo a través da cor

 A exposición, con carga galega e feminina, chega o xoves 22 de outubro a Santiago de Compostela.

Información en Galicia Confidencial

Obra de Samya Arif no III mostra internacional de ilustración contemporánea de Afundación. SAMYA ARIF | Fonte: Europa Press 

Vinte almorzando con Cris Iglesias

Este está a ser o ano de Cris Iglesias. Finalista como mellor actriz nos Mestre Mateo por 'Eroski Paraíso' e nos María Casares por 'Liberto'. Premiada xa polo seu papel protagonista en '16 de decembro'. Xirando por Galicia coa versión teatral de 'Fariña' e na televisións de Galicia e Portugal con 'Auga Seca'. Estivemos almorzando con ela e con Deleite para regresar ao barrio onde se criou e onde empezou todo: a Agra do Orzán na Coruña, cunha sesión fotográfica, estilismo e de todo.

 


21/10/20

Vinte almorzando con Óliver Laxe

 Vinte almorza na cociña de leña da casa de Óliver Laxe. O cineasta recibiunos na súa aldea dos Ancares, onde naceu a película e onde se rodou a maior parte dela. Alí prepara un novo proxecto pero non cinematográfico: vai crear un centro pedagóxico e terapéutico que tamén será unha granxa e un espazo cultural, rehabilitando varias casas do lugar, incluída a de seus avós.

18/10/20

Freixanes: "O galego non é unha lingua local; na lusofonía hai un universo semellante ó do castelán"

 Víctor Freixanes, presidente da RAG, fala da necesidade clara dun pacto polo galego: "Nunca houbo tantos recursos potenciais de calidade e coñecemento da lingua, pero ao mesmo tempo hai uns problemas e desafíos nas sociedades contemporáneas e na galega que non podemos ignorar, á marxe do que pase nunhas eleccións". 

 Lembra tamén que non é un tanto unha cuestión de recursos como de ter vontade e un horizonte común: "Temos que exercer a vontade do que queremos facer co noso idioma." 

Freixanes descartou a opción dunha dobre normativa e avogou polo cumprimento da Lei Paz Andrade. Sinalou o risco de que o galego remate converténdose nunha lingua litúrxica, en referencia ao distanciamento entre o galego da rúa e o galego empregado nalgúns sectores por "quedabéns", como acontece na política institucional: "cando apagan os focos e pasan automáticamente ao castelán, a sociedade percibe esa impostura de que están representando algo que non teñen, e provocan que a sociedade se distancie."

 


Libro Fisterras Atlánticas | Xosé Iglesias

 Xosé Iglesias, artista polifacético e mariñeiro, conta a súa experiencia marítima do Mar Maior do Gran Sol, de Rockall, e de como escoitaba os partes metereolóxicos marítimos da BBC. Remata coa lectura do seu poema incluido en Fisterras atlánticas “BBC 148 Kcs”.

KORUÑO, LEGADO DE HÉRCULES - PARTE 1

 Documental realizado polo alumnado do Taller de Curtametraxes organizado por SocialCine 2010, do concello da Coruña.


LOCAL E GALEGA, a volta da música aos escenarios

 A cultura é segura. Non canceles. 'Alerta vermella, facemos eventos'. Son múltiples e diversos os chamados do sector cultural galego a prol da continuidade do seu propio traballo, coas medidas de seguridade pertinentes. A esta reivindicación súmase a necesidade do impulso das artistas galegas. 

👣 Colocamos o foco na aposta polas músicas e os músicos locais. Para iso, imos ata a cidade de Lugo.

 


O noso idioma, o galego

 


o galego na Coruña

 


Na Coruña, en galego?

 Moito se ten falado do pouco uso do galego na Coruña, pero canto hai de certo e canto de mito?

 


Xabier Maceiras historiador que presenta o seu novo libro, 'Crónicas de Arteixo II'

 "Eu entendo que Arteixo está medrando e a xente estase indo e con ela a memoria"

"O mundo actual, de présas, non me gusta. Non me gusta o ritmo de vida que levamos"

Información de Iván Aguiar en La Opinión de A Coruña

Xabier Maceiras, esta semana, xunto ao Concello de Arteixo.

 

Unha ducia de visitas virtuais para viaxar por Galicia sen saír da casa

 Información de Marcos Pérez Pena en Praza Pública


 

Síndrome do Noroeste | Iria Veiga | LGx15

 


16/10/20

Sés, cantareira de oficio

 "Non teño un público militante e iso enorgulléceme", sostén Sés mirando con firmeza á cámara. Corenta minutos poden parecer unha eternidade nunha entrevista, mais cando a forza, o pensamento, a enerxía e o sentimento enchen cada segundo o tempo vólvese irrelevante. O único que cómpre apuntar ao respecto é que a gravación foi realizada o 30 de setembro, nove días antes de que a cantareira tivera que aprazar os primeiros concertos de presentación do disco tras dar positivo en covid-19. 

Convérsase con Sés sobre Luz Fandiño, o ser hot, e non cool, as e os que soben ao escenario na praza da Quintana, a xestión cultural, a lingua galega... Fálase do pobo e, sobre todo, do oficio galego de ser cantareira.

 


Adolphe

 Estamos ante unha proposta para a literatura galega da tradución dun texto relativamente curto e, en gran parte, inxustamente esquecido da literatura francesa, pero que se sitúa nos albores da novela romántica, (lembremos Atala [1801] e René [1802] de Chateaubriand, ou Corinne [1808] de Mme de Staël) coa que comezaría a saga da grande novela moderna francesa do XIX. Trátase de Adolphe (1816) de Benjamin Constant. Sitúase pouco despois das obras mencionadas e so quince anos antes que do primeiro gran relato deste século Le Rouge et le Noir (1830), e dalgunha maneira contribúe a explicar e a poñer a andar unha nova escritura moi diferente da escritura de corte clásico. O interese desta noveliña esta precisamente neste carácter teórico, preparatorio, precursor e renovador dos presupostos narrativos, na medida en que desbota as regras do clasicismo, aínda en certo modo vixentes no século XVIII (no caso de Voltaire, por exemplo), para dar lugar a unha narrativa mais preocupada polos problemas resultantes dos hábitos sociais e polo seu peso decisivo na conduta e na psicoloxía do individuo. Parécenos moi útil que a literatura galega, que xa traduciu obras de Stendhal, Balzac e Flaubert conte tamén agora con esta aportación.

Tradución de Xosé Manuel Beiras. 

Información en Edicións Laiovento


 

A galega Olga Novo gaña o Premio Nacional de Poesía

O xurado elixiu a obra Feliz Idade, da poeta orixinaria da Pobra do Brollón, "por tratarse dun relato vitalista que celebra o amor e a existencia máis aló do tempo". 
 
 

 

 

'Nós, as Mulleres': a loita por derrubar as barreiras no acceso aos postos de dirección das cooperativas agrarias

Nas cooperativas asociadas a AGACA, o 45,11% das persoas socias son mulleres, pero que estas só ocupan o 16,8% dos postos nos órganos de decisión destas entidades.

Información de Marcos Pérez Pena en Praza Pública 


 

Sarabela celebra os seus 40 anos con 'A lingua das bolboretas'

 Información de Montse Dopico en Praza Pública

Imaxe de 'A lingua das bolboretas' © Ovidio Aldegunde

O papagaio: para a xente miúda

 

O PAPAGAIO é un xornal para a xente miúda, impreso en papel reciclado e a cor. Non contén publicidade, ten periodicidade mensual, e ao longo das 12 páxinas que o compoñen trata de temas de ciencia, ecoloxía, arquitectura, banda deseñada, literatura...
Os contidos das seccións están supervisados por especialistas na materia e ilustrados por diferentes autores e autoras.
O obxectivo do xornal é que as nenas e nenos se interesen pola cienia, a ecoloxía, a historia ou a arte, entre outras, dunha forma amena e divertida.




#VideoSelfieTVG - Xoana

 


15/10/20

Xustiza para Bóveda, 84 anos despois

 O Goberno considera ilexítima a resolución do Consello de Guerra que condenou a morte ao político nacionalista en 1936.

Información Marta Otero La Opinión de A Coruña

Amalia Álvarez e Alexandre Bóveda.

 

ADEGA denuncia o desenvolvemento urbanístico de Labañou que pretende aprobar o goberno municipal da Coruña

O ConcelloCoruna pretende erguer moles de cemento para vivendas no Campo de Labañou, que pecharían a visión da fachada litoral deste barrio obreiro da Coruña. Fronte a novas construcións innecesarias, apostemos pola rehabilitación das vivendas #LabañouAbertoAoMar #Percebeiras.
 

 

 

Afonso VIII, rei galego de principio a fin

 O 23 de setembro de 1230 finaba en Sarria, camiño de Compostela, o rei Afonso VIII. Fillo do monarca galego Fernando II e da raíña portuguesa Urraca, pasou a súa mocidade na Galiza, educándose na Casa de Traba e destacando como poeta en lingua galega. Após un conflitivo proceso, foi coroado en 1188 grazas ao apoio da nobreza, manténdose á fronte do reino até 1230 en constante litixio contra Castela. Está enterrado no panteón real da catedral de Compostela, a cuxa construción tanto contribuíu seguindo o proxecto familiar. 

Información en Nós Diario


Representación do rei Afonso VIII. (Foto: Nós Diario)  

Adega denuncia as “décadas de maltrato” da minaría no Eume

Información en Nós Diario

Imaxes do Eume tomadas no lugar da Hermida no municipio das Pontes en setembro de 2020 (Imaxe: Colectivo Terra).  

A Mesa pide a RAG que ofreza "unha homenaxe completa, non parcial" a Carvalho Calero o 17 de maio de 2021

 Explica que a crise provocada pola Covid-19 limitou a planificación da actividade do asociacionismo cultural galego este 2020.

Información en Nós Diario

Imaxe dunha homenaxe a Carvalho en Compostela (Foto: Nós Diario)  

Ser muller no rural desde Os Ancares

 No "Día da Muller Rural" pódense contar centos de experiencias. Nós Diario quixo achegarse até Cervantes para coñecer de primeira man algunhas delas relacionadas cunha zona que perde poboación cada ano. O despoboamento e a soidade deste territorio non son quen de minar a ilusión e o optimismo.

Información en Nós Diario

A Asociación Xuvenil A Cambela levou o berro contra a violencia machista aos cumes dos Ancares (A.X. Cambela)  

Galiza ou Galicia?

O lingüista Eduardo Maragoto fala sobre o uso deste topónimo

 


13/10/20

Curtocircuíto olla o traballo das novas xeracións de cineastas (I)

 Información de Montse Dopico en Praza Pública

Mare, de Guille Vázquez © Guille Vázquez

Humor Davila: catálogo de chuvias

 


"A miña primeira novela de..."

Contos Estraños presenta unha colección de novelas ilustradas de xénero fantástico e de aventuras dirixidas ao público infanto-xuvenil 

 "A miña primeira novela de..." será unha colección de novelas ilustradas dirixidas ao público infanto-xuvenil (+11 anos) escritas en lingua galega. Cada novela abordará un xénero ou subxénero distinto co obxectivo de presentar as súas características definitorias aos/ás lectores/as. Ademais, cada un dos títulos conta con ilustracións de Iago Torres París e compleméntase cunha serie de fichas didácticas e interactivas (provistas de Códigos QR) con información relativa á temática tratada. Asemade, cada un dos volumes contará cunha guía de lectura dixital pensada para o persoal docente que queira traballar cos textos na aula.

Publicaranse catro volumes anuais cun ritmo trimestral.

Ver Contos estraños


 

O reino medieval de Galicia. Crónica dunha desmemoria

Autores Xosé Miguel Andrade Cernadas e Anselmo López Carreira

Presentado como preocupación dalgúns historiadores galegos, ou como cuestión escura e marxinal propia de especialistas, o certo é que o vello Reino medieval de Galicia tivo unha entidade histórica real entre o século V e os comezos do século XIII. Chegou a estenderse dende o Atlántico até as terras da actual Cantabria e dende o Canatábrico até as beiras do río Douro. Así o recoñecen boa parte das fontes históricas europeas e musulmás. Pola contra, nas hispanas "asturianas, leonesas e castelás" a súa existencia foi deturpada e agochada. Un agocho asumido máis tarde pola maioría dos historiadores dos séculos XIX e XX, que empregaron esas fontes cristiás para dar vida a un relato histórico de corte esencialista que xustificase e lexitimase o nacemento e desenvolvemento do Estado español contemporáneo. Neste relato, o Reino medieval de Galicia quer non existía, quer se supeditaba, como unha mera anécdota, á pretendidas historia de España. Do porqué dese agocho e desa desmemoria dan conta os autores deste libro.



Wolfram. Espías, nazis e maquis

 Alberto Varela Ferreiro (autor e ilustrador).

1939, a Guerra Civil española remata pero un conflito moito máis grande está a piques de estoupar en  Europa e no mundo, no que as novas tácticas e as novas armas van facer do volframio un mineral esencial e escaso no planeta. W.C. Morgan é destinado á sucursal The Anglo South American Bank Ltd. en Galicia. Pero baixo a identidade dun banqueiro agóchase un axente de intelixencia británico coa misión de controlar os movementos nazis na zona, contactar coa guerrilla e iniciar unha guerra comercial que dificulte todo o posible a subministración de volframio á Alemaña do Terceiro Reich. Na viaxe coñece a Molly Morrison unha intrépida axente norteamericana coa que vivirá moitas aventuras...

Ninguén morreu de ler poesía

 Autoras: Aldaolado

Ninguén morreu de ler poesía é unha instantánea do país da poesía, unha posta, unha guía de viaxes, un souvenir, un "estiven en Aldaolado e acordeime de ti". Pégao na porta do frigorífico. Técelle un tapete de fío e pono derriba da tele.



Dignificar o noso | Elena Ferro | LGx15

 


12/10/20

Esposa - Nós contra nós

 Realizado por Raquel Espiñeira (IG: @r.espineira) Interpretado por Raúl Señoráns e Andrea Hermida Axudante de realización: Irea Graña.

 Este tema de Esposa saíu no EP que sacaron este ano, 'Belo horizonte' e no recompilatorio Galician Bizarre 3. Agora ten un videoclip que asina Raquel Espiñeira, unha rapaza de 15 anos. «A nós gustounos moito, vímonos moi reflexados como nesta versión adolescente de nós (igual tampouco deixamos de selo de todo)», comentan en Esposa antes de pasarnos o texto de presentación que fixo a directora.

 


12 de outubro de 1923: fúndase o Seminario de Estudos Galegos

 Fai 97 anos fundouse o Seminario de Estudos Galegos nun acto en Ortoño-Ames. 

Información Wikipedia

Placa conmemorativa no lugar da súa fundación 

Campaña do Seminario de Estudos Galegos para o estudo das Terras de Deza. Foto tomada diante da casa de Ramón María Aller, Lalín, xuño de 1934. Abaixo de esquerda a dereita: Ramón Otero Pedrayo, Antón Iglesias Vilarelle, Isidro Parga Pondal, Manuel Ferreiro Panadeiro, Bibiano Fdez. Osorio-Tafall, Robustiano Fdez. Cochón, Vicente Risco, Sebastián González García-Paz, Antonio Taboada Roca, Paulino Pedret Casado, Xesús Carro García. Pola parte de arriba entre outros: Antón Fraguas, Jaime Vidal Rey, Xohán Ledo, Florentino López Cuevillas.



Rinoceronte pon na rede o primeiro dicionario castelán-galego dixital

 A editorial traballou nesta ferramenta durante o confinamento. Conta con fraseoloxía e topónimos. O seu acceso é gratuíto.

Información Nós Diario


 

‘Lúa vermella’ de Lois Patiño triunfa no Festival de Toulouse

 Mellor filme, mellor fotografía e mención especial do xurado de novos realizadores

Información en Nós Diario


 

Estrea do tráiler de ‘Nación’, o novo filme de Margarita Ledo

 O cuarto filme de Ledo Andión “conta a historia das mulleres galegas que conseguen facerse un oco no tecido industrial, a súa relación co campo, a súa memoria, a súa fortaleza”. 

Información en Nós Diario

O galego no deporte: excéntrico ou centrífugo? | Mercé Barrientos | LGx15

 


11/10/20

Estudantes da Mariña, á fronte das protestas para salvar os empregos na factoría de aluminio

Información en Praza Pública

Marcha de estudantes contra os despedimentos en Alcoa San Cibrao, este 11 de outubro en Cervo CC-BY-SA Praza Pública / Cedida

 

Youtubeirxs e galegueirxs

Cada vez hai máis creadoras no país; que contidos fan e ata que punto chegan á sociedade? Falamos con Olaxonmario, Toxío, O Jato Kósmico e o Grupo San Roquiño da creación audiovisual en galego en Youtube ou Instagram e dos prexuízos cara as redes e a lingua.

 


PuntoGal, o apelido galego da rede

 A asociación creada no 2006 xestiona o dominio .gal que xa empregan máis de 5.500 entidades.

Información de José Luis Estévez en GCiencia

Membros da directiva da Asociación PuntoGal. Foto: Cortesía PuntoGal 

O suceso dun neno esquecido nun bus escolar vira en 'rebelión' contra a Consellería de Educación en Oleiros

Información de Miguel Pardo en Praza Pública

Pancarta en contra da marcha da directora no CEIP Luís Seoane © Concello de Oleiros 

O programa 'Falamos' de Pontevedra comeza con 171 persoas inscritas

O programa, deseñado polo Concello e pola Universidade de Vigo, ten como obxectivo de promover o uso do galego como lingua de socialización entre a comunidade universitaria. A maioría das persoas inscritas decláranse castelanfalantes ou bilingües e entre as motivacións persoais para participar no programa indican o interese pola lingua e o perfeccionamento do galego.

Información en Nós Diario 

Posto de información do programa 'Falamos' (Nós Diario)
 

#DígochoEu Non digas *mascarilla


Unha mala semana para os intocables

 Crónica de David Lombao en Praza Pública

Fernández de Sousa recibe o premio 'Gallego del año' en 2010, Feijóo anuncia xunto a Méndez e Gayoso o inicio dos contactos para a fusión (2009) e sede da Audiencia Nacional, en Madrid CC-BY-SA Xunta / Poder Xudicial

"Onda soante", de Uxía e Narf (Baladas da Galiza imaxinaria)

 


10/10/20

Galego de todes? Reflexións sobre linguaxe inclusiva e non binaria

 Os movementos sociais veñen xerando novos debates e esixindo que as súas reivindicacións sexan escoitadas. Isto abrangue tamén a linguaxe, construída nun sistema patriarcal que tende a ficar atrás do sentir das rúas. Abrimos o debate da linguaxe inclusiva e non binaria no contexto galego. Precisamos normas propias, as que indiquen a RAE ou no Brasil, ou non precisamos normas? Pode a linguaxe mudar as normas sociais hexemónicas, mudar o mundo? Afondamos nestas e outras cuestións con:

- Gael Martins, do Colectivo Transfeminista Ninguém Sem Coidados. 

- Susana Rodríguez Barcia, profesora contratada doutora en Lingua Española na UVigo.

- Henrique Monteagudo, coordinador do Seminario de Sociolingüística da RAG. 

- Daniel Amarelo, activista, investigador e editor na Através Editora.

 


Cea: onde a lingua sabe a pan

 Van nove anos da edición e da publicación deste vídeo polo EDLG do CPI Virxe da Saleta de Cea. É todo un exemplo de dinamización e promoción da lingua. Non só iso: nun momento da chamada Galicia baleirada, do despoboamento... cómpre promocionar o desenvolvemento social e económicos como este pobo da provincia de Ourense famoso polo seu pan.

 Lipdub do CPI Virxe da Saleta sobre unha versión de Sweet Home Alabama de Lynyrd Skynyrd, popularizada por Siniestro Total como Miña Terra Galega. Sobre unha idea de Álvaro Cunqueiro, naceu a letra de A Lingua Sabe a Pan. Contou coa participación de todo o alumnado do CPI e dos músicos Pedro Feijoo e Charly Lincoln que gravaron, misturaron e produciron nos estudios Muu! de Vigo.

Os nomes da toponimia non se traducen

 O Jato Kósmiko fala sobre a tradución de topónimos, un fenómeno moi habitual que supón unha falta de respecto a unha cultura. Céntrase no caso do galego, pois como vén sabemos, a deturpación dos nosos topónimos é, tamén, moi habitual. Estamos fart@s de que digan Sangenjo, La Coruña, Orense, La Toja... E nós sabemos que son formas incorrectas, que van en contra do Estatuto de Autonomía de Galiza, ese que o gran Castelao tentou facer entrar en vigor. A única forma válida dos topónimos será a galega. Este vídeo xurdiu a raíz da última situación deste tipo que se produciu. E non foi nin máis nin menos que no Foro A Toxa, acto no que o presidente da Xunta estaba presente. Por iso, hai que loitar, para que haxa respecto. É por iso que as accións de Amesa son tan importantes. Así que xa sabedes. Loitade! Porque os nomes non se traducen.

 


NAO - Cultura Crítica (Feat Tanxugueiras & SonDaRúa)

 


09/10/20

GALIZA MILLENIAL

As definicións que dan os sociólogos sobre os milenials non cadran ca nosa realidade. En Galiza houbo feitos moito máis importantes ca un baby boom, tivemos o Xabarín Club e cadeas humanas. Cóntase aquí.

07/10/20

O paso adiante

Eu tamén! Anímate a falar en galego

 


O sector cultural galego reclama da Xunta un "trato igualitario" para poder traballar no tempo da pandemia

Información Praza Pública

Teatro Rosalía de Castro da Coruña © Concello da Coruña

 

O Festival Galicreques celebra o 25º aniversario con máis de 40 funcións e programación escolar gratuíta en liña

Información en Praza Pública


 

Culturminho: un foro online que amosa as experiencias culturais compartidas entre Galicia e Portugal

 Do 6 ao 9 de outubro celébrase Culturminho, I Foro da Cultura do Río Miño Transfronteirizo, un encontro dixital de inscrición gratuíta, organizado pola Deputación de Pontevedra, que busca ser un lugar de debate entre axentes profesionais e o público interesado na produción cultural neste territorio. "O río Miño é xa un espazo singular de creatividade e de xeración de iniciativas culturais innovadoras, compartidas entre ambas as marxes, como parte do desenvolvemento local transfronteirizo", destácase.

Información en Praza Pública


 

SonDaRúa - Éxodo con Navia Rivas (Prod. Alex Arnoso)

 🏆🏆🏆Premio do público Mellor Videclip Festival de Cans 2020 🏆🏆🏆

O test máis galego de Sabela

 


06/10/20

Os 20 do XX: As Irmandades da Fala

 


Moda: Melania Freire

A deseñadora Melania Freire  presentou o 24 de xaneiro de 2020 na pasarela EGO da Madrid Fashion Week a súa colección "Merquei unha postal de David Hockney". Esta artista nacida en Lugo en 1991 conta para VINTE como fixo esta colección e tamén outros proxectos nos que investiga a tradición téxtil das casas galegas (roupa, cobertores e sobre todo panos da cabeza) para traelas á contemporaneidade a través do deseño, da fotografía e da intervención artística.

 


"Entre Donas"

 A editorial Baía publica un libro dez relatos de escritoras galegas actuais

Temos nesta obra dez relatos doutras tantas escritoras galegas actuais, diversas en estilo narrativo, experiencias, recoñecemento e noutros moitos aspectos vitais, pero que coinciden en tomar a palabra e falar con voz propia, colocando as mulleres no centro da historia.

En palabras recollidas do Epílogo de Ana Luisa Bouza:
Non hai que confundir a realidade co desexo dos homes, recoméndanos un dos relatos desta obra colectiva. Non hai que confundir a literatura coa ollada masculina. A simple acción de escribir, de pasar de lectora a autora, de decorado a protagonista, cambia a literatura porque cambia o punto de vista. Mais este cambio faise radical cando a escrita é feminista. Se ollamos alén da aparente banalidade da escrita de ficción, podémonos facer unha idea da importancia do relato dos relatos na socialización, na construción, destrución e cambio de estereotipos de toda caste, incluídos os de xénero.
[...]
Algúns modelos e relatos alternativos que se nos ofrecen dende a produción cultural, optan pola vía do cambio cuantitativo, expoñendo gran cantidade de exemplos que mostran opcións diferentes de comportamentos, coa pretensión (máis ou menos consciente) de provocar un efecto acumulativo, que vaia reforzando novas sinapses e debilitando as antigas de maneira que se adopten comportamentos máis adecuados ás demandas dos novos escenarios e situacións. Outros modelos procuran a vía cualitativa do cambio, contradicindo de maneira dramática o estereotipo tradicional, para que mude de golpe a nosa visión do que debe ser e do que pode ser. E que ese cambio sexa permanente.
As escritoras dos relatos desta obra colectiva, atopan eses escenarios e historias propicios a contradicir os argumentos da dominación. Algunhas re-visitando vellas historias dende a ollada feminina, outras re-significando os arquetipos clásicos, cunha nova explicación [...]. Usan a ironía como arma de combate simbólico [...].


 

A lingua é a nosa pel | Emilio del Río | LGx15

Intervención de Emilio del Río no LGx15 de 2019
 
 --- Unha persoa é, en realidade, a súa pel. Tamén o pelo, as unllas, os ollos, mesmo a altura é máis pel. E cando esa persoa nos fala o que percibimos é a súa lingua, o seu ton, o sotaque… Así que, pel e lingua teñen moito que ver e, máis para min sendo dermatólogo, xa que a pel é a miña materia de traballo, os vimbios cos que fago o meu pequeno queipo cotián. A nosa lingua é tamén un instrumento médico: o medio de pescudar e coñecer a realidade da saúde ou das doenzas, un vehículo de transmisión de coñecementos, remedios e bos hábitos de saúde e –tamén– un lazo de empatía entre o enfermo e o médico. En realidade, a palabra en si mesma pode ter de seu un valor sandador individual e –como non– social. Se o médico non entende a que se refire a persoa cando lle fala de que tivo un “furuncho” ou unhas “empinxas” ou unha “pezoña” ou unhas “negras” malamente vai poder curala. No caso da Dermatoloxía, o papel da palabra é clave nun ámbito que se move no fío da navalla da estética, a cosmética e a nova tecnoloxía láser de rexuvenecemento cutáneo. Xerar creto e confianza, dende o exercicio médico, neste eido de procura de saúde, de aspiración á beleza e á estética é tamén crear lingua auténtica, real, sen imposturas, nun ambiente de traballo profesional, liberal e de marcado carácter científico. Se ben a Medicina sempre quixo revestirse dunha certa universalidade, o certo é que as doenzas cambian co carácter, as condicións físicas e o contorno. Isto vese tamén na formación. É importante saírmos e coñecermos o que hai polo mundo para, de volta no fogar, universalizármonos. Galicia sempre foi terra de emigración. Xa dicía Castelao: “o galego non protesta, emigra” e xa o cantaba tristemente Rosalía hai máis de 150 anos: “Iste, vaise e aquil vaise…”. Por desgraza, segue pasando a día de hoxe. E en todas as capas da sociedade, aínda que marcadamente na xente nova e cualificada. Galicia perde os mellores: marchan para formarse e, moitas veces, xa non volven. Non podemos permitir esa ferida que perde sangue decontino. Un dos primeiros traballos a prol da lingua é, precisamente, que haxa xente para falala: Galicia ten un serio problema demográfico e temos que ser quen de reverter ese proceso, fixar poboación e riqueza ó territorio, conseguir que os nosos científicos e doutores volvan, facilitar o emprendemento, mellorar as condicións de vida da nosa xente e ser mesmo polo de atracción económico e demográfico. Xa empeza a enxergarse algo dese futuro, produto, en certa medida, da globalización: temos xa pequenos galegos de orixe universal, suramericana, africana, asiática que dá xenio e emociona escoitalos falar a nosa lingua. Por iso remato co que comezaba: a lingua é a nosa pel, neste caso auditiva. Todos somos iguais e falamos unha mesma lingua (ou non…) e todos somos distintos e únicos. --- Nacido na Serra de Outes, A Coruña (a onde acode sempre que pode) en 1964, aínda que veciño de Santiago de Compostela dende os catro anos. Fillo de pai e nai mestres de Ensino Primario, que lle inculcaron dende cativo unha gran curiosidade polo mundo e un grande amor e respecto pola docencia e a pedagoxía. Estudou Medicina e Cirurxía na Facultade de Medicina de Santiago entre 1982 e 1988 e especializouse en Dermatoloxía Médico-Cirúrxica e Venereoloxía no Hospital Clínico de Madrid entre os anos 1989 e 1992. Doutorouse Cum Laude en Medicina en 1996 no Departamento de Medicina Preventiva e Saúde Pública e Historia da Ciencia da Universidade Complutense de Madrid cunha tese sobre o Nacemento da Dermatoloxía en España e, máis concretamente, en Madrid. En marzo de 2005 renunciou á praza de dermatólogo titular do Servizo Galego de Saúde para dedicarse integramente ó desenvolvemento do proxecto Clínica Dermalar e da empresa de cosmética galega Dermotenda, nos que actualmente traballan 11 persoas en Santiago de Compostela. É autor dun cento de publicacións en revistas nacionais e internacionais e de varios capítulos en libros da especialidade e de medicina xeral. É tamén membro da Sociedade Galega de Dermatoloxía (SOGADERM), da Academia Española de Dermatoloxía e Venereoloxía (AEDV) e da European Academy of Dermatology and Venereology (EADV). Foi pioneiro na utilización das novas tecnoloxías para posibilitar e ser pioneiro na teleconsulta de Dermatoloxía en España no ano 1999 e, neste mesmo mes de setembro de 2019, vinte anos despois, pioneiro tamén na organización e coordinación do primeiro congreso virtual da especialidade en España. O galardón que máis aprecia é o Premio Manuel Beiras da Cámara de Comercio e do Concello de Santiago por promoción da lingua galega outorgado no ano 2011. --- #LGx15. Ideas para o futuro da lingua | www.lgx15.gal | Auditorio Constante Liste | A Ramallosa | Teo | 9 de novembro de 2019 | Coordinadora de Traballadores/as de Normalización da Lingua (CTNL) | www.ctnl.gal

05/10/20

Galiza pop | Aquel -e | LGx15

 

Intervención de Aquel -e no LGx15 de 2018. 
 
"Galiza perdeu nas últimas décadas practicamente toda conexión co mundo da cultura pop, sendo esta unha forma de conectar con gran parte da sociedade. Temos que recuperala. Cómpre deixar de rexeitar as innovacións do panorama internacional e adaptalas para facelas nosas, debemos poñer en valor a produción das milenials e crear un entretemento moderno. Temos que actualizar as vellas fórmulas e crear unha cultura pop galega contemporánea, só así conseguiremos conectar coas xeracións máis novas e co mundo actual." --- Aquel -e é graduado en lingua e literatura galega, músico e un milenial de manual. Xuntou todas estas paixóns nunha canle de YouTube baixo o nome de Aquel -e (https://i.gal/qcC7R), onde intenta poñer en valor a cultura milenial e da Xeración Z porque axiña terán que coller as rendas desta sociedade. --- #LGx15. Ideas para o futuro da lingua | www.lgx15.gal | Sala Capitol | Santiago de Compostela | 15 de novembro de 2018 | Coordinadora de Traballadores/as de Normalización da Lingua (CTNL) | www.ctnl.gal.